Архимандрит Серафим

Глава 1

„Род еден си заминува, и род друг доаѓа“ [Проп. 1,4]. Сонцето изгрева и заоѓа. Времето незадржливо лета. Вековите доаѓаат, заминуваат и со своите тешки стапки потонуваат во мрачните далечини на минатото. Поколенијата се раѓаат и исчезнуваат, за да не се вратат веќе никогаш на земјата. Луѓето градат домови за себеси, но набрзо засекогаш ги напуштаат и други луѓе се вселуваат во нив. Градови се градат и рушат. Држави се создаваат и пропаѓаат. Сликите на историјата се менуваат. Што било, не е веќе. А тоа што доаѓа, Бог знае што ќе биде!

Светот е арена, на која лицата што се на сила се заменуваат едно со друго за кратко време. Нови луѓе се јавуваат на сцената, но наскоро и тие пропаѓаат во мракот зад кулисите. Некои играат важни улоги во животот, други незначителни, a трети никакви. Некои се покажуваат на широкото општествено поле и славата им блеска како метеор по небото, за да згасне брзо. Други се забележуваат само во тесниот круг на своето службено место и среде малкумината пријатели. За трети, пак, никој ништо не знае.

Многуобразни шарени судбини! Едни се среќни, a други несреќни. Едни се смеат, а други плачат. Едни се здрави, а други постојано боледуваат. Едни се богати, a други сиромашни. Едни се даровити, а други посредни, обични луѓе. Некои живеат, по човечки кажано, извонредно долг живот, други, тукушто родени, брзо умираат. Но и долгиот и краткиот живот од гледиште на нашата сеопфатна вечност, на крајот на краиштата се израмнуваат. Штом настапи смртта, сѐ изгледа како да не било. Што претставува најзачудувачката долговечност пред неприфатената вечност? Не е ли тоа пред неа, речиси, рамно на најкраткото земно постоење? Не ли се тоа сите моменти кои блеснуваат како искри и штом изгаснат, веќе не се јавуваат?! Човечките години изгледаат многу на број, кога претстои да се живеат. Меѓутоа, одлетаат ли, тие се претвораат во брзо исчезнати соништа.

Да ги запрашаме старците - како гледале на животот како момчиња и како гледаат на него сега, кога снегот на годините ги посипал нивните побелени глави. Тие еднодушно ќе посведочат, дека, додека биле млади, животниот пат што се простирал пред нив им се чинел бесконечен! Така ли гледаат тие на него сега, кога тој изминал? Не! се им се чини како преживеано во сон. Многу од нивните идеали повенале. Тие сами се прашуваат: преживеаното од нив, вистина ли било или сон?

Ако на десетгодишна возраст ти си слушал, дека некој ваш роднина умрел на 60 години, ти си мислел: „Тој живеел долго! Остарел! Се наживеал! Бог да го прости!“ Но времето неосетно изминува и ти, момчето, стануваш зрел маж, потоа глава на семејството. Ти се раѓаат деца. А ете, по некоја година се појавуваат и внучиња. Незабележано на грбот ти се натрупуваат 60 години! За децата ти си веќе стар, а за внуците престарен! Но самиот се чувствуваш уште многу млад. Среде виорот на случувањата ти не си во состојба дури да си дојдеш на себеси и не можеш да поверуваш, дека зад твојот грб ти стојат 60 неповратно одлетани години. Меѓутоа, ненадејно слушаш, дека некој твој врсник добил срцев удар и набрзо починал. Починал на твоја возраст 60 годишен. Ова те раскинува. „Мошне млад, мошне млад си отиде!“ воздивнуваш ти, заборавајќи, дека за тебе самиот како момче, таа возраст ти изгледала длабока. Сега ти ја поместуваш границата на староста сѐ подалеку од себеси, зашто ти се живее. Имено, овој твој копнеж за живот ја докажува бесмртноста.

Ми раскажувале за еден писател, дека, кога му празнувале 70-годишен јубилеј, некои пријатели од cѐ срце му посакале да стигне до 100 години. Ова му се допаднало, бидејќи многу му се живеело. Гласно заблагодарил за желбите... Поминале години, благословите го стигнале. На неговиот 98-годишен роденден се собрале неговите блиски и еден негов млад почитувач, ја упатил кон него истата желба, кое нешто толку многу го зарадувало на времето да стигне до 100 години. Писателот се засегнал и навреден возвратил: „Како? Само со уште две години ли ми го продолжуваш животот?! Ај подобро не се мешај во Божјите работи!“

Човекот е ненаситен за животот. Тој сепознат факт говори, дека сме создадени не за смрт, туку за вечен живот. Од почеток ние жеднееме за вечност; Сите чувствуваме дека смртта е нешто неправилно, која насилнички се вовлекла во човечката судбина. Некако, инстинктивно, се држиме за својот живот како за своја најсакана драгоценост... Нашата жед да живееме се судира со образот на смртта, речиси секој ден. Сѐ нови и нови мртовци се изнесуваат од домовите. Живите трчаат околу своите покојници да ги погребат, додека и тие некој друг ден не паднат мртви, за да бидат погребани на својот ред.

Набљудувајќи го сето ова, човек неволно се прашува: која е смислата на нашето краткотрајно суштествување [живеење]? Зошто се појавува човекот на земјата? Дали, за да се покаже за малку како некакво меурче на површината на животното море и потоа да пукне и да исчезне засекогаш? И што е всушност човекот, дали е материјалистички погледнато грст земја? Какви се тие силни страсти во него-слабиот? Од каде се тие пориви за големи подвизи во него - краткотрајниот? Само материја ли е тој? Нема ли нешто повисоко, нешто божествено во него? Да речеме ли, дека во него нема дух, тогаш го претвораме во шуплив череп и голи коски!

Некој решил да пресмета колку чини човекот, земено од неговата материјална стpaнa и нашол, откако ги пресметал и собрал сите вредни елементи во него, дека при една тежина од 60 70 килограми, тој чини не повеќе од 300 - 400 лева. Но може ли тоа да биде вистинската цена на човекот? Толку ли е тој евтин и ништожен? Тогаш сето тоа би било очајно! Штом најценетото во овој свет човекот, е така обезвреднето, тогаш не постојат никакви други вредности во животот! Тогаш духовните закони ја губат својата смисла. Тогаш совеста е апсолутно неумесен и ненужен наш раководител, советник и мачител! Тогаш?... Тогаш би било бесмислено да се живее по христијански со сета напнатост која се изискува од возвишеноста на евангелската етика!

Но, човечкото срце, во кое грее надежта за бесмртност, не може да се помири со мислата за жестоката бесцелност на земниот живот. Човекот е тело и душа. Ако човечките тела се така премудро створени, така што, со секој свој орган и со секоја своја насочена функција постигнат некаква разумна цел, тогаш, зарем може да допуштиме за душата, дека таа најценетото, бесмртното во човекот, е лишена од секаква смисла, од секаква цел? Не! Тоа е незамисливо! Душата е создадена од Бога и за Бога. Ние се раѓаме во времето за вечноста, и смртта не е негирање на вечниот живот, зашто е речено: „И ќе се врати правот во земјата, како што си бил; а духот ќе се врати кај Бога, Кој го дал” [Проп. 12,7]. Убеденоста во бесмртноста на душата единствено може да додаде на краткиот земен живот бескрајна смисла.

Набљудувањата покажуваат дека верата во Севишниот и убеденоста во непреодната вредност на нашите земни дни, предназначени да нѐ доближуваат до Првоизворот на битието, раѓале и ги раѓаат најголемите мисли, највозвишените расположенија и најхеројските дела. И обратно рамнодушноста кон верата и кон очекуваниот вечен живот ги истиснало луѓето од нивниот зацртан висок пат и измешало сѐ и божествено моралниот поредок во нивните души, и нивните братољубиви взаемни односи, и воопшто, целиот нивен живот.

Кога човек верува во бесмртноста на својата душа, тој се стреми да ѝ осигура среќно влегување во Царството небесно, при Бога. А кога мисли, дека животот му се завршува со смртта на телото, тој, приредно, ги сведува сите свои грижи кон тоа да осигура на тоа свое претенциозно и ненаситно тело колку што може повеќе земни блага и поинстанчени наслади. Фактите докажуваат дека, штом во луѓето се убие верата во Небото, Тие, настрвено се насочуваат кон земјата и гледаат кој колку може повеќе да заграби од неа. Апетитите растат согласно со утврдувањето на луѓето во убедувањето, дека овој свет е единственото место, во кое тој пребива [живее]. До што ќе ја доведе сето ова нашата несреќна планета, гледајќи, дека целиот свет веќе тргнал по патот на безверието и бесмртноста на душата.

Ако луѓето беа воспитувани во христијански дух, ако во нивните души се распалуваше љубов кон Бога и кон луѓето, поинаков би бил животот. Од опитот на Божјите угодници, ова се докажало илјада пати. Со насочен побожен поглед кон тамошниот свет, тие, не само што не си дозволиле да грабаат туѓо, но често се откажувале и од своето. Живеејќи скромно, воздржувајќи се од излишности, прехранувајќи се од трудот на своите раце [2.Сол. 3,8-10], тие се задоволувале со малку потреби на своето тело [1.Тим. 6,8], а и на други помагале, давајќи им штедро од тоа, со кое располагале. Тие не се тревожеле за утрешниот ден, зашто биле длабоко убедени, дека при нивната верност кон Бога и при нивното трудољубие кон Божјата Промисла, која им ги подарува дните, ќе им ја осигура и прехраната кај нив. Нивен раководен принцип била Христовата повелба: „Барајте го најнапред царството Божјо [т.е. стремете се првин кон наследување на идниот живот во вечноста]... и сѐ ова [неопходно за нашето тукашно преживување] ќе ви се придодаде“ [Мат. 6,33]. Затоа Божјите угодници имале мир со Бога, мир во своите души и миp со ближните. Оние, пак, што не ја споделуваат нивната вера, тонат во непријателства, расправии и самите понекогаш го трујат својот живот дури и со најништожни земни интереси. Сето ова не говори ли убедливо колку е погрешна едностраната насоченост на човекот кон земното, кога тој, всушност е создаден за нешто бескрајно повисоко! „Каква полза е за човек вели Христос, ако го придобие целиот свет, а на душата своја ѝ напакости?“ [Мат. 16,26].

Најдобрите претставници на човечкиот род, светите богомудри Отци, верувале во вечниот живот како во животна аксиома. Тие чувствувале, дека се странци во овој свет, дека патуваат преку земниот живот кон небесниот, дека за тукашниот живот им е дадена само транзитна виза и дека постојаниот нивни дом не е тука, а во тамошниот свет [Евр. 13,14]. Тие ја откривале смислата на своето земно живеење во тоа постојано да се доближуваат до својот Создател Бога. Вистинската крајна цел на своето земно патување тие ја гледале во обединувањето со Творецот, а не во печалењето на земни имоти.

Патникот не запира нигде за долго, ниту си гради постојан дом негде по патот. Тој го бара својот вистински дом и кон тој дом се насочени неговите стапки. Тој со вера ја бара својата цел. Такви биле сите праведници во Стариот Завет. За нив светиот апостол Павле говори: „Сите тие умреа со вера... признавајќи дека се гости и придојдени“ [Евр. 11,13]. Слично на нив и новозаветните следбеници на Господа Исуса Христа се чувствуваат како гости на земјата. Земниот живот со сите негови удобства за нив е времена гостилница, каде што тие за малку одседнуваат на својот пат кон Небото. Божјите ветувања за вечно блаженство во Царството небесно и за вечно набљудување на Божјото лице, се крајниот предмет на нивните возвишени стремежи. Светлата перспектива за придобивање на невидените високи небески блага објаснува, зошто христијаните се повикани да живеат целомудрено, праведно, благочестиво [Тит 2,12] и мирољубиво. Зашто, не живеат ли така, тие не можат да достигнат светост. А не достигнат ли светост, тие не ќе имаат пристап до Сесветиот Бог [спореди Евр. 12,14].

Kora зборуваме за светост, не сакаме да кажеме, дека Царството Божјо е затворено за грешници. Христос дојде на земјата да ги повика токму „грешниците кон покајание” [Мат. 9,13] и да ги покани на небесната свадба [Мат. 22, 9-10]. Секако, покајаните грешници, со праведниците можат да се насладуваат на небесните радости. Условот е еден: прекини со гревот и ти ќе бидеш вечно при Бога! Очисти се и ти ќе бидеш спасен! Но, ако не се очистиш тука, ти си загубен! Зашто во Царството небесно нема да влезе ништо нечисто [Откр. 21,27; 1.Кор. 6, 9-10]. Токму затоа светиот апостол Петар се обраќа кон оние кои поверувале: „Возљубени, ве молам, како придојдени и гости, да се пазите од Телесните похоти што војуваат против душата [1.Петр. 2,11]. Кој живее праведно во овој свет, тој ќе биде пуштен во Царството на радоста.

„Татковината, од која сме тргнале да патуваме вели митрополитот Филарет Московски е рајот. Татковината, која сите ја бараме, е пак рајот и небото“. Ова, сосема отворено ни го зборува новозаветното Божјо слово, каде што читаме: „А нашето жителство е на небесата“ [Фил. 3,20]. „Знаеме дека, кога земното живеалиште на нашето тело, кое е како шатор, ќе се разруши, тогаш ќе имаме од Бога здание, куќа неракотворна, вечно живеалиште на небесата. Зашто во него воздивнуваме, копнеејќи да се облечеме во своето небесно живеалиште" [2.Кор. 5,1-2]. Патувајќи кон тоа вечно живеалиште, вистинските христијани сѐ повеќе ја распалуваат во себеси својата свештена жед за Бога и својот срдечен копнеж за небесниот Ерусалим, наречен од светиот апостол Павле „мајка на сите нас” [Гал. 4,26]. Во тој дух и Спасителот нѐ научил да се молиме со зборовите: „Отче наш, Кој си на небесата!“ [Мат. 6,9].

Свети Филарет Московски вели: „Ако запрашате еден градски жител во време на неговото патување низ полето или во некое село каде живее, без сомнение, тој не би рекол: Еве тука на патот, или тука во селската меана, но би рекол, дека живее во градот, каде што му е домот и неговото семејство, макар што, тој во моментот, кога го прашуваат, е далеку од градот“.

Како патници, ние не треба страсно да се приврзуваме кон оваа земја. Тука сѐ е времено, ние ќе го напуштиме и тоа ќе нѐ остави. Ако светот стане едно со нас, дотолку повеќе ќе нѐ боли разделбата со него при нашата смрт. Колку повеќе за време на својот живот човекот успеал да ги прекине своите врски со гревовните нешта и на својот смртен час да се чувствува слободен од нив, толку полесно ќе премине во вечниот живот. Тогаш за него ќе се оствари поговорката: „Ако умреш [за гревовите], пред да умреш, нема да умреш, кога ќе умреш“. Несреќен е оној, кој ќе остави да биде обврзан со своите земни приврзаности. Тој го загубил патот кон рајот и самиот не знае зошто живее. Кој, пак, ја придобил мудроста да се чувствува придојден и патник во овој свет, тој знае како да се избави од примките на лукавиот и како да се доближува до Бога. Филарет Московски прекрасно го поткрепува таквиот христијанин, велејќи му: „На пример, ако се приближи телесната похот и те вика кон гревовното, чувствено насладување, ти можеш да ѝ одговориш: „Оддалечи се од мене! Јас сум дојденец и патник. На патот не се пирува и нема раскош. Дали гостилницата на патот е убава или не, храната добра или не, леглото меко или тврдо нема големо значење за патникот. Ако јас, за време на моето патување благодушно ги поднесам лишувањата, ќе бидам безмерно награден со блаженство во мојата татковина“. Ако похотата на твоите очи ти вообрази гнилежни богатства и ти шепне: „Зошто си ти сопственик на толку малку? Зошто не се погрижиш да имаш повеќе?“ Одговори ѝ: „Јас сум туѓинец и патник. За патникот е поудобно со себе да носи малку багаж, отколку многу. Кој за време на своето патување се запазил [од алчност], тој, во својата татковина ќе најде богатства, каде што ниту молец, ниту р'ѓа ги јаде, и каде што крадци не ги поткопуваат, ниту крадат" [Мат. 6,20]. Ако животната гордост започне да ти префрлува: „Зошто ти не си доволно високопоставен и почитуван?" и нејзе кажи ѝ: ,,He ме вознемирувај попусто! Јас сум тука туѓинец и патник, но имам таква возвишена татковина, од која, разликата меѓу сметаното според земните претстави за високо и ниско не се забележува, зашто е ништожна. Преку планини ли, преку густи нечепнати шуми ли, ќе ме води невидливата рака на Провидението, сеедно ми е, доста е да ме доведе до мојата Небесна татковина“.

Светиот цар Давид, тој прекрасен патник [Псал. 38,13], кого и царската дијадема не го приврзала кон земјата, вака ја излевал пред својот Создател душата: „Боже, ти си мојот Бог, Тебе Те барам; за тебе зажедне душата моја. За Тебе копнее телото мое како земја пуста, неплодна и безводна!“ [Псал. 62,1]. Царскиот пророк, преку опитот на своето срце, разбрал колку е добар Господ [Псал. 33,9] и колку е среќен човек кога е со Него [Псал. 72,25], и колку му се чинела пуста земја што цути, каде што тече мед и млеко [Исход З,8; Ерем. 32,22]. Зашто тој се чувствувал во неа како туѓинец и патник. За оној, кој се осознал како патник, бескрајно вредно е, дури и најмало духовно благо, дарувано од Небесниот Отец, отколку сите земни преодни сладости, кои тука ќе останат. „Придојден сум на земјава!“ [Псал. 118,19], говори светиот цар Давид. За него, како придојден и туѓинец, Божјата милост е подобра од животот [Псал. 62,3]. Само во Бога се успокојува неговата душа [Псал. б2,1]. Во Бога е неговото спасение и неговата слава [Псал. 61,7]. Тој сака на сите свои луѓе да им ја предаде таа своја духовна опитност и да ги научи сите да се надеваат на Бога и во Него да ја бараат смислата на својот живот. Затоа ги насочува своите поданици кон Бога и им вели вдахновено: „Надевајте се во Него сите луѓе во секое време; отворете го срцето ваше пред Него; Бог е нашето прибежиште" [Псал. 61,8]

Отадеземната цел на човечкото живеење, претчувствувана во Стариот Завет, особено јасно е истакната во Новиот Завет. Господ Исус Христос слегол Одозгора, за да ни го покаже загубениот пат кон Царството небесно, да нѐ научи на вистината и да ни го дарува вечниот живот. Тој Самиот е „Патот, Вистината и Животот" [Јован 14,6]. Тој ги води Своите овци по правите патеки на спасението и Самиот сведочи за Себеси: „Јас им давам живот вечен; и никогаш нема да загинат; и никој не ќе ги истргне од раката Moja” [Јован 10,28]. Тој, на крајот, пак се враќа при Отца, за да приготви место за Своите следбеници [Јован 14,2].

Светите апостоли, исто така, посочуваат, дека спасението на душата е целта на човечкото живеење тука на земјата [1.Петр. 1,9]. Затоа, оние што веруваат, се должни да не се оставаат да бидат победени од злото, а сами да го победат злото со добро [Рим. 12,21]. Така тие ќе го победат гревот во себе и на крајот ќе придобијат „светост, без која никој нема да Го види Господа“ [Eвp. 12,14]. A во ова, да Го видиш Господа и да се соединиш со Него - ce состои сета смисла и блаженство на човечкиот живот.

Имајќи ја предвид оваа цел, свети Григориј Богослов пишува: „Од секој човек, кој примил крштение, Бог изискува три добродетели: правилна вера од целата душа и со сета сила, воздржување на јазикот и чистота [целомудрие] на телото”. Преку усилбите за придобивање на овие добродетели се спасува душата и се постигнува целта на животот. Дека ова е навистина така, особено јасно се забележува, кога ќе се споредат тие три добродетели со спротивните нивни пороци, кои ја разматуваат душата, го погубуваат човекот, лишувајќи го од Царството небесно. Што најлесно и незабележливо го осуетува спасението на луѓето?

1. Неправилната вера, всадена од ѓаволот. Прегрнувајќи ја еретичката вера, човекот е задоволен од себеси, оти верува, дека пројавува извесна ревност за Бога. Но, со таа неправилна вера тој не може да се спаси, зашто преку својата ерес самиот се одделува од Христовото тело, кое е самата света Православна Црква.

2. Како особено погубно се изјавува невоздржувањето на јазикот. Од што најчесто произлегуваат тешките раздори меѓу луѓето за нивната вечна погибел? Од злоупотребите на јазикот, раздвижуван од внатрешните страсти, скриени во срцето: гнев, злоба, завист, омраза и др. [според Јаков 3, 5-8]. Взаемните и непростени навреди, сплетки, осуди, клевети и озборувања ја погубуваат душата која не се кае.

3. Нецеломудрието, пак, е најлизгавата патека во животот на човекот, кој бара наслади и среќа. Тоа ветува задоволства, а причинува најдлабоки паѓања, при кои, човек влегува во непомирлив конфликт со својата совест. Нецеломудрениот ја изневерува својата богоподобна душа. Тој длабоко го чувствува тоа, ако е пак уште и пристоен, и просветен човек и затоа е крајно незадоволен од себеси, кога си дозволува нецеломудрени задоволства. Би требало да се очекува, дека по преживеаното задоволство тој ќе се чувствува среќен; a ете, тој се чувствува беден, особено откако ќе се освести. Може ли таков грешник, кој самиот се предизвикува себеси, да очекува, дека Бог ќе биде задоволен од него и ќе го прими во вечно општење со Себе!

Сака ли човек да ја достигне целта на своето земно живеење и да придобие вечен блажен живот во единство со Бога, должен е исповедувањето на својата Православна вера да го поврзува со воздржание на својот јазик од озборување со целомудрие.

Прекрасниот праведник свети Серафим Саровски [+ 1833 г.] им дал чуден одговор на прашањето за целта на човечкиот живот тука на земјата. Во еден тивок зимски ден, на една полјанка среде гората, во разговор со Николај Александрович Мотовилов, кој, живо се интересирал по ова прашање, свети Серафим му открил дека, целта на христијанскиот живот се состои во придобивањето на Светиот Божји Дух, а не просто во придобивањето на разни одделни добродетели. Зашто последните, ако се извршени не заради Христа, не ни носат награда во идниот живот, ниту ни ја даваат Божјата благодат во тукашниот живот. Секој треба да го започнува своето спасение со Православната вера во Господа Исуса Христа и во Негово име да врши добро. Таквото добро е вистинско и никогаш не пропаѓа. Тоа, не само што го спечалува на човекот венецот на правдата во идниот живот, но и во тукашниот го исполнува со благодатта на Светиот Дух. Добродетелите: молитва, пост, бдение, милостина, целомудрие, девство итн, се само средства за придобивање на Духот Божји. Преку нив човек треба да спечалува благодат. Инаку, добродетелта останува извршена напразно. Кој, пак, грешел, треба да прибегне кон вистинско покајание за своите гревови, трудејќи се да врши добродетели во името на Христа, спротивни на своите поранешни пороци. На тој начин се придобива Светиот Дух, Кој во нас дејствува и внатре во нас го устројува Царството небесно. Не туку-така Спасителот рекол дека Царството Божјо е внатре во нас [Лука 17,21]. Под Царство Божјо, Господ ја разбира благодатта на Светиот дух, која треба да се разоткрива во нашиот живот преку воздржување од зло и вршење на добро во името на Господа Исуса Христа.

Пленет од тие богомудри објаснувања, Мотовилов пламнал од желба да разбере, конкретно на кој начин може да дознае, што се наоѓа во благодатта на Светиот Дух. Тогаш свети Серафим се помолил тајно во своето срце на Господа, да му даде на Мотовилов сетилно да ја почувствува таа радост. И одеднаш Мотовилов видел како светиот старец пламнал во благодат, како целиот сјаел и како да истурал молњи од светлина и двајцата биле во благодатна состојба и, озарени од Таворските зраци, го продолжиле својот разговор.

Како се чувствуваш сега? - го запрашал свети Серафим.

- Чувствувам одговорил Мотовилов -таква тишина и мир во мојата душа, така што, со никакви зборови не можам да ги изразам!

- Тоа е оној мир - објаснил светиот старец, за кој Господ им кажал на Своите ученици: „Мир ви оставам; мирот Свој ви го давам; Јас ви го давам, но не како што го дава светот" [Јован 14,27]. Тоа е мир, кој надвишува секој ум [Фил. 4,7]... Но, што уште чувствувате?

- Необична сладост - бил одговорот. А свети Серафим „дополнил:

- Од таа сладост нашите срца како да се топат. Ние и двајцата сме исполнети со такво блаженство, кое не може да биде изразено со никаков јазик... Што уште чувствувате?

- Необична радост во целото свое срце!

Свети Серафим појаснил, дека тоа е радоста од осенувањето на Светиот Дух:

- Но колку и да е утешна таа радост, сепак таа е ништожна во споредба со онаа, за која Самиот Господ преку устата на светиот апостол рекол: „Она што око не видело, уво не чуло, ниту на човек на ум му дошло, тоа Бог го приготвил за оние кои Го љубат" [1.Кор. 2,9]. Залог за таа радост ни се дава отсега... Што уште чувствувате?

- Необична топлина!

- Како така топлина? Та ние сме во гората. Сега е зима и под нашите нозе има снег...

Мотовилов не знаел со што да ја спореди таа топлина и рекол:

- Таква, каква има во бањата, кога пуштаат пареа...

- Ами миризбата? запрашал свети Серафим. И таа ли е како во бањата?

- Не - одговорил Мотовилов. - На земјата не постои ништо кое е слично на такво благоухание...

Тој Божји угодник за Мотовилов уште во овој живот го измолил блаженството на Царството Божјо, дојдено во сила [Марко 9,1] и заклучил: „Ете со каква неискажана радост сега нѐ удостои Господ Бог! Ете што значи да бидеш во полнотата на Светиот Дух... А што се однесува до тоа, дека јас сум монах, а вие светски човек, нема што да се расудува. За Бога има значење Православната вера во Него и во Единородниот Негов Син. Заради тоа, обилно се дава одозгора благодатта на Светиот Дух“,.

Понатаму, светиот старец објаснил на Мотовилов, дека устремувањето кон богоугоден живот не значи откажување од сѐ земно. Тој додал: „Господ не нѐ укорува, затоа што се ползуваме од земните блага, бидејќи и Тој Самиот рекол, дека штом сме поставени во земниот живот, ние имаме потреба од сето ова [Мат. 6,32], т.е. сѐ, кое ни олеснува во земниот живот и го прави полесен нашиот пат кон Небесната Татковина. Врз основа на тоа, светиот апостол Павле вели, дека нема ништо подобро од благочестието, соединето со задоволство [види 1.Тим. 6,6]. И светата Црква се моли, Господ да ни го дарува тоа [т.е. неопходното за нашиот земен живот]. И покрај болките, несреќите и разнообразните потреби се неделливи од нашиот земен живот, сепак Господ не сака ние да бидеме само во таги и несреќи... Господ Исус Самиот ни дава заповед да се сакаме еден со друг и взаемно утешувајќи се преку таа љубов, да си го олеснуваме несреќниот и тесен пат на нашето патување кон Небесната Татковина“.

По овој прекрасен благодатен настан свети Серафим го испратил Мотовилов со мир.

Така била покажана и очигледно објаснета целта на човековиот живот христијанинот уште тука да стане живеалиште на Светиот Дух и така да достигне до Царството Божјо, кое не е ништо друго, освен самата благодат на Светиот Дух, изјавена во правда, радост, мир [Рим. 14,17]. Таа благодат, како ослободување од власта на гревот и злото, нѐ поставува во блажено единство со Бога. За да го постигнеме тоа соединување, Царството Божјо треба да влезе во нас и да стане едно со нас. Зашто, само ако Царството небесно е навистина во душата, тогаш и душата ќе биде засекогаш во Царството небесно.

Архимандрит Серафим