Блажениот Авва Таласиј

Акростихот на оваа стотица е:

Не треба да го сметаме зло она што го измачува телото, а душата ја очистува, туку она што ја натажува совеста, a телото го насладува.

1. За Добриот по природа добро умувај; и за секој човек - добро помислувај.

2. Во денот на судот должени ќе бидеме пред Бога одговор да дадеме за сѐ: и за зборовите, и за делата и за помислите.

3. Haвикатa кон доброто и лошото не тера да мислиме, да говориме и добро или лошо да правиме.

4. Умот што страда од страсти - мисли за неподобни работи; ги вооружува мислите негови во зборовите и зборовите се пројавуваат.

5. На лошата мисла ѝ претходи страста, чувствата се причина на страстите, а јасно е дека умот е причина за нивната лоша употреба.

6. Чувствата заклучувај ги, победи ги мислите и со оружјето на заповедите - уништувај ги страстите свои.

7. Застареното зло бара продолжителни подвизи; вкоренетата навика скоро од местото свое не отстапува.

8. Подвигот, продолжителен, на воздржувањето и љубовта, при трпеливост и безмолвие - ја уништува и најсилната страст.

9. Умот твој издигнувај го на молитва и лесно ќе ги прогониш лошите помисли од срцето твое.

и10. Подвижништвото бара трпеливост и храброст, а сластољубието се изгонува само со долговремено и доброволно самоизмачување.

11. Лесно ќе ги исполниш подвизите на подвижништвото - ако ги извршуваш со мерка и според правилата.

12. Во подвизите пази секогаш подеднаква мерка; без крајна потреба не нарушувај го поставеното правило.

13. Како што љубовта и воздржувањето ги чистат помислите, така и соѕерцанието - „секое превознесување“ (2. Kop. 10, 5).

14. Совеста ги очистува испосничките трудови, а тие се: постот, бдеењето, трпеливоста и великодушноста.

15. Кој спокојно ги претрпува неволните удари, - тој станува смирен; неговото духовно искуство го исполнува со надеж.

16. Трпеливоста стои на духовната желба за самоутврдување; таа ги претрпува волните и неволните искушенија.

17. Благодушното поднесување на страшните маки - раѓа трпение, а трпението - до крај го изгонува лошото од душата.

18. Тешките животни удари го измачуваат срцето, а жалта родена од тоа - го прогонува сластољубието.

19. Најглавните страсти се четири; Божјата промисла се ползува и со нив, - насочувајќи ги една против друга.

20. Жалоста го уништува сластољубието, а од пеколните маки стравот прави - похотта да овенува.

21. Благоразумниот ум ја учи душата на духовни дела, а телото го свикнува на секаков телесен подвиг.

22. Ревнувај, како монах да го покажеш не само надворешниот човек, туку и внатрешниот - преку нивното очистување од страстите.

23. Првото одречување е ослободување од имотот, а второто и третото е вистинско ослободување од страстите и незнаењето.

24. Одрешувањето од земните работи бара не мал труд; големи напори се потребни за ослободување од страсната приврзаност кон нив.

25. Кој ја совладал похотта - и гневот ќе го совлада, зашто похотта го раздразнува гневот.

26. Дали сме очистени од страсните помисли и, како последица на тоа, дали сме вкусиле од чистата и духовна молитва или уште не сме?

27. Умот е голем - кога е ослободен од страстите, тогаш е ослободен од земното и живее во Бога.

28. Оној што напредува духовно - се грижи за три работи: за извршувањето на заповедите, за познавање на верата и за верата во Света Троица.

29. Откако ќе се ослободи од страстите, умот бива зафатен: со чисти помисли, со соѕерцание на тварите и живеење во вечната Светлина.

30. Во нашата душа се кријат најстрашни страсти; се покажуваат само во срамните дела.

31. И кога добие мала бестрасност - бива умот спокоен, но неискусен останува поради отсуството на делата и вежбањата.

32. Овие три причини ги раздвижуваат страстите: спомнувањето за нивните предмети, спокојот на телото и чувствата.

33. Умот што владее со чувствата и во послушност го држи телото има само една борба - борбата со спомнувањата.

34. Koгa нема духовна љубов и воздржување, тогаш страстите се распалуваат преку чувствата.

35. Постот, бдеењето и пеењето на псалмите, ако се умерени, го устројуваат и поредокот на телото.

36. Овие три работи ја влошуваат состојбата на телото: неуредноста во храната, промената на воздухот и нападот на демоните.

37. Страсните споменувања слабеат од молитвата, читањето, воздржувањето и љубовта.

38. Најнапред чувствата заклучај ги со безмолвие, а потоа со оружјето на добродетелите побарувај ги спомените.

39. Гревот духовен е злоупотреба на помислите, а гревот со дела злоупотреба е на предметите.

40. Злоупотреба на помислите и на предметите e неправилна нивна употреба: нивно употребување за зло.

41. Одвратните страсти се вериги; тие го држат умот во ропство на телото.

42. Кој не е страсно приврзан ни за дела ни за предмети, а ни co споменување за нив, - тој има совршена бестрасност.

43. Благата душа, на ближниот добро му прави; и неблагодарност ако сретне - великодушен е и трпи.

44. Лошите помисли се вистинско зло; неочистените од нив - немаат вистинско знаење.

45. Кој Го слуша Христа - оди во светлина; кој Него Го следи од злото се исправува.

46. Злопаметењето е проказа на душата; тоа доаѓа или од непобожност, или од загуба или од помисли на сомневање.

47. Завидливиот ум Господ го заслепува затоа што се жалости заради доброто на ближниот.

48. Клеветливата душа три остри јазици има; таа себеси се каса, и оној што ја слуша, а понекогаш и - оној кого го клевети.

49. Незлобниот се моли искрено и за оној што го навредува; од злопамтење се поштедува оној кој не ги штеди даровите на својот непријател.

50. Омразата спрема ближниот е смрт за душата; од тоа се измачува душата на клеветникот.

51. Мрзливоста се раѓа од негрижата на душата; негрижлива е душата што боледува од сластољубие.

52. Кој Го љуби Господа Исуса, тој на подвижнички трудови се предава; а постојанството во трудовите - мрзливоста ја прогонува.

53. Од трудовите подвижнички душата јакнее; кој сѐ со мерка прави - тој мрзливоста ја прогонува.

54. Кој владее над стомакот - телото го исушува; неговиот ум на блудните помисли не робува.

55. Воздржливиот ум - храм е на Светиот Дух; а умот на чревоугодникот - живеалиште на чавките.

56. Презаситеноста раѓа желба за различни јадења, а гладот - го прави вкусен и самиот леб.

57. Кој потајно се радува со оној кому му завидуваат -тој од завист се избавува, а скривањето на она на што може да се завидува, од завист спасува.

58. Оддалечувај се од оној што ништо не работи, макар и да е прославуван од многумина.

59. Другарувај со човек трудољубив; во него ќе најдеш сила за борба против своите грешки.

60. Неработниот се предал на повеќе господари; како го водат - така и живее.

61. Неработењето е како пријател кој е со тебе во време на мир; а во време на искушенија те напаѓа како непријател.

62. Неработењето ја полага душата своја за тебе - пред разбудувањето на страстите, а кога тие ќе се разбудат душата ти ја одзема.

63. Необработената земја во трње зараснува, а мрзливата душа со нечисти страсти се исполнува.

64. Разумниот ум душата ја зауздува, телото го истоштува, а страстите ги покорува на себеси.

65. Видливите пројавувања укажуваат на невидливото, како овошните плодови што говорат за овошките.

66. Зборовите и делата лицемерот го откриваат, како што го разобличуваат и лажниот пророк.

67. Обезумениот ум душата своја не ја поучува; ја оддалечува од љубовта и воздржувањето.

68. На лошиот живот причината се лошите мисли; нив ги поткрепуваат: суетата, гордоста и надуеноста.

69. Лицемерни се и лукави страдалниците од овие страсти; во нив дејствуваат итрината, гордоста, подбивањето и одвратната лага.

70. Таквите им робуваат на зависта и ревнувањето, на гневот и жестокоста, на жалоста и злобата.

71. Таков е патот на мрзливите; такви се сокровиштата скриени во нив.

72. Тешките телесни подвизи и смирението душата ја спасуваат; тие избавуваат од бесните страсти.

73. Разумниот збор е белегот на разумната душа, а доброто дело белег е на добрата душа.

74. Просветениот ум мудри зборови изнесува, а чистата душа - раѓа божествени помисли.

75. Помислите на ревносниот на премудрост поучуваат; неговите зборови ги просветуваат слушателите.

76. Кога во душата наша има добри расположенија, таа раѓа добри помисли, а лошите расположенија - раѓаат лоши и опасни помисли.

77. Страсната душа е работилница на лоши помисли; таа од скровиштето лоши работи изнесува (сп. Матеј 12, 35).

78. Доброто сокровиште е добродетелна навика, а добриот ум изнесува добро од неа.

79. Умот што се движи со љубовта Божја - благи мисли раѓа, а движен од самољубие - раѓа лоши помисли.

80. Умот што со љубовта кон ближниот се движи, - непрестајно добро за него помислува (сп. 1. Кор. 13, 5); а ако спротивно дејствува - спротивно помислува.

81. Добрите помисли се причина за добродетели; добродетелите за заповеди, а нивното извршување - е добрата желба на слободната волја.

82. Добродетелите и пороците, кои живеат во душата - ја настројуваат на добро или зло; ја поттикнуваат на помисли - спротивни едни на други.

83. На лошите помисли се причина страстите, а на страстите непослушноста на заповедите; а непослушноста - од прелеста на чувствата, а прелестите од грижата на умот за запазување на чувствата.

84. Добрите расположби и кај напреднатите лесно преминуваат во лоши, а кај совршените - не се менуваат кон лошо.

85. Силата на душата е во навиката кон добродетелта што не се менува лесно; тој што ја добил со радост воскликнува: „Кој ќе нѐ одвои од љубовта Божја“? (Рнм. 8, 35).

86. Сластољубието на сите страсти им претходи, а по сите нив – следува гордоста.

87. Најглавните три гревовни страсти се родени од страста на самољубието.

88. Овие три страсти се: чревоугодието, суетата и среброљубието; од нив призлегуваат сите други страсти.

89. По чревоугодието следи блудот, а по суетата - гордост, a сите други - по овие три.

90. По овие три следат: жалоста, гневот, злобата, зависта, мрзливоста и другите...

Молитва

91. Христе, Господи на сѐ, од сето ова избави нѐ: и од погубните страсти и од лошите помисли - што ги раѓаат.

92. Ти си нѐ создал за Себе си - да блаженствуваме во Тебе, Ти си го создал рајот и во него си нѐ настанил.

93. Сегашната наша мака - сами си ја заслуживме; погубноста сме ја претпочитале пред блажената радост .

94. За тоа бевме накажани - место вечен живот наследивме смрт.

95. А сега, Владико, како и секогаш што си се грижел - и сега грижи се за нас; како што си благословил да се воплотиш за нас, - спаси и помилуј нѐ сите нас!

96. Ти дојде на земјата за да ги спасиш загинатите; не оддалечувај н од спасението.

97. Воскресни ги душите и спаси ги телата , очистувајќи нѐ од секакви нечистотии.

98. Раскини ги нашите страсни вериги, како што си ги уништил нечистите бесовски сили.

99. И избави нѐ од нивното тиранство, за да Ти служиме Тебе Единиот, Светиот и Вечниот.

100. Тогаш, по воскресението од мртвите, да направиме, заедно со ангелите, единствен, блажен и вечен хор, кој ќе Те прославува Тебе - Отецот, Синот и Светиот Дух, сега, и секогаш, и во вечни векови и во сета вечност. Амин.

Блажениот Авва Таласиј